Asset Publisher
Po pierwsze systematycznie. Jak mądrze dokarmiać ptaki zimą?
Dawno nie mieliśmy w styczniu tak mroźnej zimy, jak w obecnym roku. Przypuszczalnie potrwa aż do równonocy wiosennej, która przypada w piątek 20 marca 2026 roku. Śnieżna aura wywołuje ekscytację wynikającą z możliwości oddawania się zimowym aktywnościom. W nadleśnictwach Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Szczecinie cieszy oko widok rodziców ciągnących sanki, na których wesoło podróżują dzieci. Nie brakuje również entuzjastów narciarstwa biegowego oraz wędrówek pieszych. Popularne wśród wędrowców są leśne ścieżki edukacyjne, szlaki nordlic walking oraz trasy turystyczne PTTK. W ostępach leśnych regularnie widywani są rowerzyści, których jednoślady wyposażone są w szerokie opony z dobrym trenowym bieżnikiem. Dla najwytrwalszych dostępna jest oferta zimowych biwaków w strefie „Zanocuj w lesie”, gdzie w znakomitej większości można podgrzać ciepły posiłek przy użyciu bezpiecznej kuchenki gazowej.
Mroźna pogoda przynosi odwiedzającym lasy ogrom radosnych chwil. Natomiast zwierzęta leśne zmagają się z trudnościami w dostępie do świeżego pokarmu. Ze wsparciem podczas ekstremalnych warunków przychodzą leśnicy, myśliwi, wolontariusze ze szkół i organizacji pozarządowych, którzy pomagają zwierzętom przetrwać zimę. Dokarmianie polega na pomocy zwierzętom wyłącznie w trudnych warunkach środowiskowych. Zwierzęta nie powinny jednak „zapomnieć”, jak szuka się samodzielnie pokarmu w lesie.
Należy pamiętać, że zwierzęta leśne można dokarmiać tylko w porozumieniu z leśniczym lub przedstawicielem koła łowieckiego. Osoby takie wskażą miejsca, gdzie można wyłożyć karmę. Trzeba zwrócić uwagę również na rodzaj dostarczanego pożywienia, ponieważ podanie niewłaściwej karmy może spowodować u zwierząt choroby, osłabienie organizmu, a nawet śmierć.
Wzmożonej empatii wymagają ptaki osiadłe, zimujące w Polsce. Trudności w zdobyciu pokarmu łagodzą liczne „ptasie stołówki”. Karmniki wieszają leśnicy, placówki oświatowe, organizacje non profit oraz w dużej mierze osoby prywatne. Jednak w przeciwieństwie do dokarmiania dużych ssaków leśnych, pomoc ptakom powinna mieć charakter ciągły. Pamiętajcie, jeżeli zdecydowaliście się dokarmiać ptaki, róbcie to regularnie i pilnujcie, żeby jedzenia nie zabrakło. Po prawdzie lepiej jest wcale nie dokarmiać ptaków, niż robić to tylko doraźnie. Jak mądrze dokarmiać ptaki zimą? Dowiecie się z infografiki zamieszczonej poniżej:
Ryc.1. Infografika przedstawia dobre praktyki w zakresie dokarmiania zimowego ptaków (źródło: Lasy Państwowe).
Wśród gości najczęściej odwiedzających „ptasie stołówki” można wymienić sikorki, wróble i kosy. W karmnikach powinny one zaleźć słoneczniki, pestki dyni, jabłka, niesoloną słoninę oraz kule tłuszczowe. Większe ptaki, np. kawki i gawrony, chętnie jedzą grube kasze i ziarna. Karma musi być świeża i czysta. Ptakom nie należy podawać pieczywa, gdyż zawiera sól i substancje ulepszające oraz konserwanty. Ptaki mają ograniczone możliwości wydalania soli. Podawany im chleb powoduje często poważną chorobę - kwasicę. Karma dla ptaków powinna przypominać ich naturalny pokarm.
Regularne, wieloletnie dokarmianie ptaków być może pozwoli zwabić do karmników wszystkie gatunki polskich sikorek: bogatkę, modraszkę, ubogą, sosnówkę, czubatkę i czarnogłówkę.
Ryc.2. Rolka z profilu fb Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Szczecinie (data publikacji: 13.01.2026).
Zastanawiacie się jakie gatunki sikorek odwiedzają wasze karmniki? Z pomocą przyjdzie poniższa infografika:
Ryc. 3. Infografika prezentująca gatunki polskich sikor (rysunek Róża Brytan, Nadleśnictwo Celestynów).
Ryc.4. Sikorka bogatka najczęstszy gość karmników (fot. M. Tomczak)
Podczas wyjątkowo mroźnych dni istnieje duża szansa, że do karmników zajrzą dzięcioły, które z reguły rzadko odwiedzają „ptasie stołówki”. Jednak w trakcie intensywnych mrozów (jakie mieliśmy w ostatnich dniach) mogą skorzystać z gościny. W ich dokarmianiu najlepiej sprawdzają się zatem tłuszcze zwierzęce i roślinne, nasiona oleiste oraz słonina.
Ryc.5. Dzięcioł czarny rzadki gość karmników (fot. M. Tomczak)
