|
1. Cele edukacji prowadzonej przez nadleśnictwo
Głównym celem działalności edukacyjnej jest:
-
kształtowanie i promowanie proekologicznej, wielofunkcyjnej i trwale zrównoważonej gospodarki leśnej,
-
kształtowanie świadomości ekologicznej społeczeństwa i właściwego stosunku do lasu i gospodarki leśnej oraz
-
wielostronna, racjonalna współpraca z organizacjami ochrony przyrody i stowarzyszeniami ekologicznymi.
Cele te realizowane są z położeniem szczególnej uwagi na zagadnienia związane z:
-
budową i funkcjonowaniem ekosystemów leśnych
-
produkcyjnym i pozaprodukcyjnym znaczeniem lasów
-
zagrożeniami i ochroną lasów
-
ochroną zasobów przyrodniczych lasów
-
rolą leśnika w gospodarowaniu zasobami przyrody.
Dogodne usytuowanie bazy dydaktycznej nadleśnictwa na obszarze „Puszczy Bukowej” – kompleksu leśnego o wyjątkowych walorach przyrodniczych stwarza doskonałe warunki do prowadzenia bardzo efektywnej edukacji ekologicznej realizowanej przez jednoczesne rozumowe i emocjonalne oddziaływanie na psychikę dzieci i młodzieży. Tak prowadzona edukacja daje mocne i trwałe efekty, będąc jednocześnie doskonałą alternatywą dla szkolnych zajęć teoretycznych.
2. Adresaci oferty dydaktycznej nadleśnictwa
Od chwili powstania baza dydaktyczna nadleśnictwa wraz z rozbudowanym zapleczem infrastrukturalnym stała się obiektem dużego zainteresowania zarówno ze strony grup zorganizowanych jak i osób korzystających z walorów przyrodniczych i rekreacyjnych lasu we własnym zakresie Do najliczniejszych odbiorców należą: dzieci z grup przedszkolnych, dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjalnych i średnich, studenci, nauczyciele, uczestnicy prelekcji, konferencji, wykładów, leśnicy, turyści, mieszkańcy Gryfina, Szczecina, Pyrzyc, Stargardu Szczecińskiego i innych okolicznych miejscowości. O dużej popularności tego miejsca i zainteresowaniu działaniami edukacyjnymi nadleśnictwa oraz potrzebie ich kontynuacji i rozwoju świadczyć może wzrastająca rokrocznie liczba uczestników zajęć. Od 1997 roku z oferty dydaktycznej skorzystało już blisko 100 tys. osób.
3. Ważniejsze formy zajęć dydaktycznych
a. Zajęcia terenowe i kameralne
Zajęcia terenowe i kameralne prowadzone są najczęściej w oparciu o istniejące obiekty dydaktyczne. Przed spotkaniem ustalana jest z opiekunem grupy tematyka zajęć, których poziom dostosowywany jest również do wieku, zainteresowań grupy, czy pory roku. Nawiązanie współpracy z wydawnictwami specjalizującymi się w przygotowywaniu pomocy dydaktycznych z zakresu edukacji ekologicznej zaowocowało wzbogaceniem zaplecza dydaktycznego o materiały i urządzenia przydatne zarówno w pracy terenowej, jak również kameralnej. Kompasy, lupy, zestawy do obserwacji wykorzystywane są podczas etapów terenowych. Zajęcia kameralne, kończące najczęściej etap prac terenowych stanowią ich doskonałe uzupełnienie o informacje, nie możliwe do zaprezentowania na ścieżkach - przekazywane przy pomocy preparatów mikroskopowych, zdjęć i przeźroczy, foliogramów, mikroskopów, czy barwnych tablic edukacyjnych obrazujących różne aspekty funkcjonowania ekosystemu leśnego.
Istnieje możliwość wypożyczenia niezbędnych materiałów przez nauczycieli samodzielnie realizujących tematykę w ramach zajęć w lesie.
b. Warsztaty i prelekcje
Celem spotkań warsztatowych i prelekcji adresowanych przede wszystkim do nauczycieli i opiekunów grup jest przekazanie wiedzy o funkcjonowaniu ekosystemów leśnych i doświadczeń związanych z różnorodnymi metodami i formami pracy w oparciu o obiekty dydaktyczne nadleśnictwa. Punkt Informacji Przyrodniczo – Leśnej w Glinnej jest również miejscem spotkań i wymiany poglądów oraz doświadczeń praktyków leśnych, pracowników administracji samorządowej, członków instytucji społecznych, przyrodników – hobbystów.
W oparciu o Arboretum w Glinnej realizowane są wspólnie z: oddziałami Polskiego Związku Emerytów Rencistów i Inwalidów, Uniwersytetami III Wieku, Warsztatami Terapii Zajęciowych, Domami Pomocy Społecznej spotkania warsztatowe oparte na cyklu pór roku, których celem jest między innymi rozbudzenie twórczego myślenia, ukazanie piękna i zróżnicowania przyrodniczego, zachęcenie do spędzania wolnego czasu w oparciu o próby samodzielnej uprawy i hodowli drzew i krzewów oraz nie rzadko wymiana własnych sprawdzonych sposobów na piękne ogrody. Prezentacje walorów przyrodniczych i historycznych Puszczy Bukowej odbywają się natomiast w ramach programu „Przyroda na weekend”.
c. Organizacja konkursów
Nadleśnictwo jest organizatorem lub współorganizatorem konkursów o tematyce dotyczącej lasu, jego piękna oraz zagrożeń. Celem działalności konkursowej jest: poszerzanie zainteresowań dzieci i młodzieży problematyką przyrodniczą, przybliżanie ekosystemów leśnych i pracy leśnika, zachęcenie do samodzielnych obserwacji i podejmowania działań zmierzających do poprawy niekorzystnych dla lasu zjawisk, kształtowanie świadomości ekologicznej i właściwych postaw wobec środowiska przyrodniczego.
Wśród konkursów wymienić należy:
-
Konkurs „Wiedzy o Szczecińskim Parku Krajobrazowym Puszcza Bukowa” – mający swą wieloletnią tradycję konkurs organizowany jest przez Dyrekcję Parków Krajobrazowych Doliny Dolnej Odry, przy udziale RDLP Szczecin i od niedawna nadleśnictwa oraz Szkoły Podstawowej nr 49 w Szczecinie i innych instytucji oraz osób prywatnych.
-
„Las w obiektywie” – konkurs fotograficzny organizowany wspólnie z Ośrodkiem Edukacji Przyrodniczo – Leśnej w Kliniskach.
-
„Przygody Skrzata Buczynka” – bajkowy cykl pogadanek kończących się konkursem plastycznym i literackim o tematyce przeciwpożarowej, prowadzonych w okresie wiosennym w szkołach podstawowych.
-
„Chcę być leśnikiem” – konkurs literacki adresowany do uczniów szkół gimnazjalnych, którego celem jest ukazanie różnych aspektów pracy leśników, które z punktu widzenia uczestników konkursu czynią ten zawód ciekawym i godnym wyboru.
e. Edukacja terenowa
Ta forma działalności dydaktycznej ma na celu centralizację ruchu turystycznego na obszarze nadleśnictwa poprzez jego skupianie na obszarach interesujących pod względem przyrodniczym (głównie w obrębie Puszczy Bukowej), bez negatywnego wpływu na obiekty cenne, objęte działaniami ochronnymi. W miejscach o największym natężeniu ruchu turystycznego lokalizowane są oznakowane miejsca wypoczynku z wyposażeniem w postaci stołów i ław oraz niekiedy miejsc na ognisko. Ciekawe obiekty przyrodnicze posiadają swoje opisy w formie tablic informacyjnych. Wraz z Nadleśnictwem Kliniska przygotowana została ścieżka rowerowa przebiegająca przez tereny tutejszego Leśnego Kompleksu Promocyjnego. Działalność związana z udostępnieniem terenów leśnych, choć niezmiernie istotna jest obecnie najbardziej problematyczna. Wiąże się, bowiem z licznymi aktami wandalizmu. Z uwagi na to niezmiernie istotne jest właściwe ukierunkowanie działań edukacyjnych i tworzenie odpowiednich i przemyślanych obiektów infrastruktury turystycznej, co jest przedmiotem wspólnych działań nadleśnictwa i pracowników Dyrekcji Parków Krajobrazowych Doliny Dolnej Odry.
f. Działalność informacyjna
Przy Ogrodzie Dendrologicznym w Glinnej funkcjonuje w sezonie punkt informacyjno – handlowy oferujący wydawnictwa i foldery o tematyce przyrodniczej. W punkcie zasięgnąć można również informacji o atrakcjach czekających na turystów na obszarach leśnych Polski. Punkt Informacji Przyrodniczo – Leśnej udziela porad z zakresu uprawy gatunków roślin ozdobnych oraz prowadzi wiosenne i jesienne akcje zachęcające do ich sadzenia. Wiosną prezentowane są również w ramach akcji „Ogród pełen barw” rośliny okrywowe i byliny stanowiące doskonałe uzupełnienie ogrodowych kolekcji drzew i krzewów. Wspólnie z Nadleśnictwem Kliniska Nadleśnictwo Gryfino uczestniczy również w rozmaitych targach i wystawach promując ciekawe obszary Leśnego Kompleksu Promocyjnego, działalność dydaktyczną i gospodarczą RDLP w Szczecinie.
4. Organizacja zajęć dydaktycznych na terenie Nadleśnictwa Gryfino
Oferta dydaktyczna skierowana jest do grup zorganizowanych. Zajęcia odbywają się bezpośrednio w terenie lub w oparciu o przygotowane przez nadleśnictwo obiekty dydaktyczne i prowadzone są przez pracowników nadleśnictwa lub we własnym zakresie przez nauczycieli lub opiekunów grup. Spotkania odbywają się od 1 marca do 31 października oraz w miarę potrzeb w miesiącach zimowych. Każdorazowo obowiązuje dokonywanie wcześniejszych rezerwacji terminu pobytu - osobiście lub telefonicznie (kontakt mgr inż. Lidia Kmiecińska Dział LKP tel. (091) 416 34 42; Lidia.Kmiecinska@szczecin.lasy.gov.pl) Zajęcia prowadzone przez pracowników nadleśnictwa są bezpłatne. Opłatą objęty jest natomiast wstęp do Arboretum w Glinnej. Bilety w cenie 1,50 i 2,50 zł dostępne są w kasie Ogrodu. Ogród Dendrologiczny w Glinnej udostępniany jest zwiedzającym od 15 marca do 31 października w godzinach 9.00-18.00 (poniedziałek-piątek) i 10.00-19.00 (sobota i niedziela).
Uczestnicy zajęć powinni posiadać: • odpowiedni strój dostosowany do pogody i pory roku, Podczas pobytu grup na terenie obiektów edukacyjnych za bezpieczeństwo grupy i właściwe korzystanie z przygotowanego zaplecza edukacyjnego odpowiada nauczyciel lub opiekun.
5. Obiekty dydaktyczne nadleśnictwa
W przyjętym i realizowanym od lat programie edukacyjnym nadleśnictwa położony został szczególny nacisk na zajęcia terenowe uzupełniane o prace kameralne. Profil ten wynika z charakteru istniejących obiektów dydaktycznych jednostki oraz ich lokalizacji na terenie Puszczy Bukowej – kompleksu leśnego o wybitych walorach przyrodniczych.
a. Punkt Informacji Przyrodniczo – Leśnej w Glinnej
Podstawę zaplecza edukacyjnego Nadleśnictwa Gryfino stanowi otwarty w czerwcu 1997 roku Punkt Informacji Przyrodniczo – Leśnej w Glinnej, zlokalizowany przy Ogrodzie Dendrologicznym w miejscowości Glinna (gm. Stare Czarnowo). Na potrzeby działalności Punktu wybudowana została w 1997 roku wiata z kominkiem mogąca pomieścić jednorazowo 80 osób, sanitariaty, parking dla samochodów osobowych i autokarów, plac zabaw dla dzieci, boisko do piłki nożnej i koszykówki, plac na ognisko. Z uwagi na terenowy charakter punktu, jego ogólnodostępność nie gromadzone są w nim zbiory biblioteczne czy sprzęt. Brak również możliwości organizowania stałych wystaw.
b. Ogród Dendrologiczny w Glinnej
c. Ścieżka dydaktyczna „W poszukiwaniu Tajemnic Zielonego Lądu”
Rok utworzenia – 1997 (modernizacja rok 2002) Ilość przystanków – 13 Długość trasy – ok. 4 km Kształt - pętla Orientacyjny czas zwiedzania ok. 3 – 4 godziny Wyposażenie – kolorowe tablice, parking dla osób niepełnosprawnych, pomost widokowy na Karasim Stawie, plac zabaw dla dzieci, miejsce na ognisko. Trasa udostępniona dla pieszych i rowerzystów.
Ścieżka typu uniwersalnego prezentuje las jako złożoną strukturę wzajemnych powiązań i zależności, informacje o pełnionych przez niego jego funkcjach, założenia wielofunkcyjnej i zrównoważonej gospodarki leśnej, walory przyrodnicze „Puszczy Bukowej” i ciekawostki ogóloprzyrodnicze.
WIĘCEJ INFORMACJI O PRAKTYCZNEJ EDUKACJI LEŚNEJ PROWADZONEJ PRZEZ NADLEŚNICTWO GRYFINO ZNAJDUJE SIĘ NA STRONIE WWW.GLINNA.PL ORAZ W PROGRAMIE EDUKACJI LEŚNEJ SPOŁECZEŃSTWA |