Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie
70-965 Szczecin, ul. Słowackiego 2, tel.:(091) 43-28-700, fax:(091) 422-53-13
Aktualizacja 20-08-2008
   Jednostki :
 


     Podstawowym  działem  gospodarki  leśnej  jest  hodowla  lasu  -  dziedzina  gospodarczej  działalności  w  lesie,  pozwalająca  zaspokoić  potrzeby  na  produkty  leśne  przez  możliwie  wysoką  i  wartościową  produkcję  przy  oszczędnym  nakładzie  środków.   
          Hodowla  lasu  zapoczątkowała  właściwe  gospodarowanie  w  lesie,  powstała  w  trosce  o  trwałe  zabezpieczenie  użytków  leśnych,  tzn  by  w  miejsce  ginących  powstawały  nowe,  lepsze.   Można  powiedzieć,  że  hodowla  lasu  stanowi  podstawę  gospodarstwa  leśnego;  z  niej  wypływają  i  na  niej  się  opierają  inne  czynności  w  gospodarce  leśnej.
Najpierw  trzeba  las  wyhodować,  a  dopiero  potem  można  go  mierzyć,  urządzać  i  użytkować.   Dlatego  też  za  zagospodarowane  mogą  być  uważane  tylko  takie  drzewosta ny,  które  są  wyhodowane,  natomiast  las  podlegający  jedynie  eksploatacji  nie  jest  i  nie  może  być  przedmiotem  gospodarki  leśnej.
Hodowla  lasu  dzieli  się  na  dwie  części -  część  odnowieniową  ukierunkowaną  na  wytwarzanie  nowych  pokoleń  leśnych  i  część  pielęgnacyjną  ukierunkowaną  na  pielęgno wanie  drzewostanów.
            

 

        Uwzględniając  w/w  podział  hodowli  lasu,   oraz  potrzebę  ściślejszego  podziału  prac  hodowlanych  wyróżnia  się  aktualnie  w  hodowli  lasu  następujące  działy:

  • nasiennictwo  i  selekcja
  • szkółkarstwo
  • odnowienia  i  zalesienia
  • pielęgnowanie  lasu
  • melioracje  agrotechniczne

        W ramach  tych  działów,  na  terenie  Regionalnej  Dyrekcji  Lasów  Państwowych  w  Szczecinie    w  oparciu  o  istniejącą  bazę  nasienną  i  szkółkarską,  realizowanych  jest  szereg  prac  hodowlanych    mających  bezpośredni  wpływ  na  prawidłowy,  zgodny  z  naszymi  oczekiwaniami  rozwój  drzewostanów.         

        Selekcja  leśna  to  dziedzina  hodowli  lasu  której  zadaniem  jest  wybór,  ochrona  i  racjonalne  wykorzystanie  najlepszych  jakościowo  drzew  i  drzewostanów.
Tak  wybrane  drzewa  i  drzewostany  tworzą  bazę  nasienną  z  której  pozyskiwane  są  nasiona  do  hodowli  następnych  pokoleń  lasu.


W skład  tej  bazy  wchodzą:

  • drzewa  mateczne   / d. doborowe /  -  najlepszej  jakości  drzewa  służące  do  pozyskiwania  leśnego  materiału  rozmnożeniowego,  takich  drzew  na  terenie  RDLP  jest  867 szt.
  •  wyłączone  drzewostany  nasienne   / WDN /  najlepszej  jakości  drzewostany  z  których  pozyskiwane  są  nasiona  służące  do  produkcji  materiału  sadzeniowego,  przeznaczonego  do  zakładania  upraw  pochodnych,  na  terenie  dyrekcji  znajduje  się  1419 ha  WDN.
  • drzewostany  zachowawcze –  318 ha, wyróżniające  się  wysokim  wiekiem  / ponad  150 lat  iglaste,  ponad  200 lat  liściaste/,  charakteryzujące  się  miejscowym  pochodzeniem.
  • gospodarcze  drzewostany  nasienne  / GDN /   dobrej  jakości  drzewostany  tworzące  podstawową  bazę  nasienną,  nasiona  /szyszki/  pozyskiwane  są  ze  ściętych  drzew,  powierzchnia  tych  drzewostanów  wynosi   ponad  15000 ha.
  • plantacje  nasienne  -  81 ha,  zakładane  są  ze  szczepów  pochodzących  z  drzew  matecz- nych  /doborowych/,   w celu  szybkiej  produkcji  nasion.
  • plantacyjne  uprawy  nasienne  -  41 ha,  zakładane  z  nasion  drzew  matecznych.
  • uprawy  pochodne  których  na  terenie  dyrekcji  jest  już  4100 ha,  są  to  uprawy  zakładane  materiałem  sadzeniowym  wyrosłym  z  nasion  pochodzących  z  wyłączonych  drzewostanów  nasiennych,  plantacji  nasiennych  i  plantacyjnych  upraw  nasiennych.

              Z bazy  tej  w  zależności  od  stopnia  urodzaju  i  zapotrzebowania  pozyskuje  się  rocznie  od  kilku  kilogramów,  do  kilkuset  ton  nasion  czy  szyszek  np. sosna   50 – 150 t.   szyszek,  dęby  150-200 ton  nasion,  buk  40-60 ton  nasion.

         Materiał  sadzeniowy  do  odnowień  i  zalesień  jest  produkowany  na  32  szkółkach, których  powierzchnia  produkcyjna  wynosi 260ha. Rocznie na szkółkach produkuje  się od  100  do  120  mln  szt.  sadzonek,  ilość ta wpełni pokrywa nasze  zapotrzebowanie.  

        Odnowienia  i  zalesienia,  czyli  wprowadzanie  młodego  pokolenia  na  grunty  leśne  i  nieleleśne  wykonuje  się  rocznie  na  powierzchni   6,5  tyś ha,  w tym  5,7 tyś ha  to  odnowienia  gruntów  leśnych  i  800 ha  zalesienia  gruntów  nieleśnych  / porolnych /.
Coraz  większą  powierzchnię  odnowień  stanowią  odnowienia  wynikające  z realizacji  cięć  rębniami  złożonymi.   Ten  sposób  zagospodarowania  drzewostanów  jest  znacznie  korzystniejszy  dla  lasu  niż  cięcia  rębniami  zupełnymi,  gdyż  sprzyja  uzyskiwaniu  odnowień  naturalnych,  wpływa  korzystniej  na  glebę  a  pozostający  drzewostan  pełni  przez  wiele  lat  rolę  ochronną  dla  młodego  pokolenia  lasu  i  gleby.
Około  500-600  ha  odnowień  rocznie,  to  przebudowa  drzewostanów,  czyli  działania  zmierzające  do  zmiany  istniejących  najczęściej  osłabionych,  chorych  czy  źle  produkujących  drzewostanów  na  drzewostany  o  wysokiej  jakości  hodowlanej,  zdrowe,  odporne  na  zagrożenia,  o  składzie  gatunkowym  dostosowanym  do  możliwości  produk- cyjnych  siedlisk  / gleb /.   

          Młode  sadzonki  by  mogły  swobodnie  się  rozwijać,  wymagają  częstych  zabiegów  pielęgnacyjnych  i  ochronnych.   Pierwszym  zabiegiem  pielęgnacyjnym  jest   tzw.  pielęgnowanie  gleby,  polegające  na  usuwaniu  konkurencyjnych  chwastów  i  spulchnianiu  gleby,  rocznie  zabieg  ten  wykonywany  jest  na  około  12 tyś ha  upraw.
Kolejne  zabiegi  w  dalszych  fazach  rozwojowych  młodego  pokolenia  to  czyszczenia  wczesne  polegające  na  usuwaniu  zbędnych  nalotów,  drzewek  wadliwych,  chorych  i  czyszczenia  późne  gdzie  prowadzone  są  prace  polegające  na  usuwaniu  drzew  dominują cych  nad  sąsiadami,  drzew  chorych,  przegęszczonych.  Łącznie  zabiegi  zwane  czyszcze- niami  wykonywane  są  w  skali  roku  na  powierzchni  12 tyś ha.
W drzewostanach  starszych  mających  zwykle  ponad  20  lat  wykonywane  są   zabiegi  pielęgnacyjne  zwane  trzebieżami.  Celem  tych  zabiegów  jest  wybór  i  zachowanie  drzew  o pożądanej  wysokiej  jakości,  zachowanie  stabilności  drzewostanu,  wzmożenie  przyrostu  najlepszych  drzew  oraz  tworzenie  warunków  dla  rozwoju  dolnych  warstw  drzewostanu.
Rocznie  zabiegami  trzebieżowymi  obejmowanych  jest  około  50 tyś ha  drzewostanów.

           W  jednogatunkowe  drzewostany  sosnowe,  modrzewiowe,  brzozowe,  ewentualnie  dębowe  w  wieku  30-50 lat   wprowadza  się  poprzez  sadzenie  gatunki  liściaste,  dobrze  znoszące  ocienienie.   Celem  tych  działań  jest  zwiększenie  odporności  biologicznej  drzewostanów,  pielęgnacja  gleby  i  drzewostanu   oraz  możliwość  uzyskania  dodatkowej  produkcji  masy  drzewnej.